คำตอบคือ ประกันชีวิตไม่ได้จำเป็นสำหรับทุกคนในจำนวนที่เท่ากัน แต่สำหรับคนที่มีครอบครัว มีภาระหนี้ มีคนที่ต้องดูแล หรือมีเป้าหมายทางการเงินระยะยาว ประกันชีวิตอาจเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่ช่วยบริหารความเสี่ยงทางการเงินได้

สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การถามเพียงว่า “ควรซื้อประกันหรือไม่” แต่ควรถามว่า

“ถ้าเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิดขึ้นในวันนี้ คนที่อยู่ข้างหลังเราจะได้รับผลกระทบทางการเงินมากแค่ไหน?”

เผยแพร่ครั้งแรก : 25 สิงหาคม 2569 :: อัปเดตล่าสุด : 25 สิงหาคม 2569

ประกันชีวิตจำเป็นไหม? คุ้มค่าหรือไม่ ถ้าเราไม่มีประกันชีวิต?

หลายคนเคยตั้งคำถามว่า “ประกันชีวิตจำเป็นไหม?” หรือ “ถ้าเราไม่มีประกันชีวิต จะเป็นอะไรหรือไม่?”

สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การถามเพียงว่า “ควรซื้อประกันหรือไม่” แต่ควรถามว่า

“ถ้าเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิดขึ้นในวันนี้ คนที่อยู่ข้างหลังเราจะได้รับผลกระทบทางการเงินมากแค่ไหน?”

ประกันชีวิตคืออะไร?

ประกันชีวิต คือสัญญาที่ผู้เอาประกันตกลงชำระเบี้ยประกันให้กับบริษัทประกันภัย เพื่อแลกกับความคุ้มครองตามเงื่อนไขของกรมธรรม์

โดยทั่วไป เมื่อเกิดเหตุการณ์ตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ บริษัทประกันจะจ่ายผลประโยชน์ให้แก่ผู้รับประโยชน์ตามเงื่อนไขที่กำหนด

ดังนั้น ประกันชีวิตจึงไม่ได้มีหน้าที่เพียง “จ่ายเงินเมื่อเสียชีวิต” เท่านั้น แต่กรมธรรม์แต่ละประเภทอาจถูกออกแบบให้ตอบโจทย์เป้าหมายที่แตกต่างกัน เช่น การคุ้มครองชีวิต การออมเงิน การวางแผนเกษียณ หรือการส่งต่อทรัพย์สิน

แล้วประกันชีวิตจำเป็นไหม?

ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคน เพราะความจำเป็นของประกันชีวิตขึ้นอยู่กับ รายได้ ภาระทางการเงิน จำนวนสมาชิกในครอบครัว หนี้สิน เงินออม และเป้าหมายชีวิต

ลองพิจารณาจากสถานการณ์ต่อไปนี้

1. หากมีคนในครอบครัวพึ่งพารายได้ของเรา

หากรายได้ของเราคือรายได้หลักของครอบครัว การเสียชีวิตก่อนวัยอันควรอาจไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะด้านจิตใจ แต่ยังอาจทำให้ครอบครัวขาดรายได้ทันที

ตัวอย่างเช่น

คู่สมรสยังไม่มีรายได้เพียงพอ
มีบุตรที่ยังต้องเรียนหนังสือ
มีพ่อแม่ที่ต้องดูแล
มีค่าใช้จ่ายประจำของครอบครัวสูง

ในกรณีนี้ ประกันชีวิตสามารถทำหน้าที่เป็น เงินทุนสำรองให้ครอบครัวในวันที่รายได้ของเราไม่สามารถทำหน้าที่ต่อไปได้

2. หากมีหนี้สินระยะยาว

บ้าน รถ หรือสินเชื่อธุรกิจ อาจเป็นภาระที่ต้องชำระต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี

หากผู้กู้เสียชีวิตโดยยังมีหนี้คงเหลือ ครอบครัวอาจต้องรับภาระต่อ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับประเภทของหนี้ สัญญา และความคุ้มครองที่มีอยู่

การวางแผนประกันชีวิตจึงสามารถนำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารความเสี่ยงด้านหนี้สินได้

3. หากยังไม่มีเงินสำรองมากพอ

เงินออมมีความสำคัญ แต่เงินออมกับเงินคุ้มครองมีหน้าที่แตกต่างกัน

สมมติว่ามีเงินออม 500,000 บาท และต้องการสร้างหลักประกันให้ครอบครัว 5,000,000 บาท

หากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิดขึ้น เงินออมอาจไม่เพียงพอกับความต้องการทันที

ประกันชีวิตจึงเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้สามารถสร้าง วงเงินความคุ้มครอง ได้ โดยใช้เบี้ยประกันตามเงื่อนไขของกรมธรรม์ แทนการต้องสะสมเงินก้อนใหญ่ให้ครบก่อน

ถ้าไม่มีประกันชีวิต จะเกิดอะไรขึ้น?

การไม่มีประกันชีวิตไม่ได้หมายความว่าเราจะมีปัญหาทางการเงินอย่างแน่นอน

แต่หมายความว่า ความเสี่ยงบางส่วนอาจไม่ได้ถูกโอนไปยังบริษัทประกันภัย และเราต้องรับความเสี่ยงนั้นด้วยทรัพย์สินและเงินออมของตัวเอง

ลองตั้งคำถามง่าย ๆ ว่า

หากวันนี้เราไม่สามารถหารายได้ได้อีกต่อไป ครอบครัวสามารถดำเนินชีวิตต่อได้อีกกี่เดือน?

ถ้าคำตอบคือ 6 เดือน 1 ปี หรือ 2 ปี นั่นหมายความว่าเราสามารถประเมิน “ช่องว่างทางการเงิน” ที่อาจเกิดขึ้นได้

ตัวอย่างเช่น

รายได้ที่ครอบครัวต้องใช้ปีละ 600,000 บาท
มีเงินสำรองอยู่ 1,200,000 บาท

ในทางทฤษฎี เงินสำรองอาจรองรับค่าใช้จ่ายได้ประมาณ 2 ปี หากไม่มีรายได้อื่นเข้ามาและไม่มีค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่เพิ่มเติม

ดังนั้น คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียง “มีประกันหรือไม่มีประกัน” แต่คือ

“เรามีเงินหรือทรัพย์สินเพียงพอที่จะรับความเสี่ยงด้วยตัวเองหรือไม่?”

ประกันชีวิตคุ้มค่าหรือไม่?

คำว่า “คุ้มค่า” ของประกันชีวิตไม่ควรมองจากจำนวนเงินที่จ่ายไปเพียงอย่างเดียว

เพราะประกันชีวิตมีเป้าหมายหลักคือ การบริหารความเสี่ยง

ลองเปรียบเทียบง่าย ๆ

หากเราจ่ายเบี้ยประกันปีละ 30,000 บาท เพื่อสร้างความคุ้มครองชีวิตตามเงื่อนไขกรมธรรม์จำนวนหนึ่ง

สิ่งที่เราจ่ายออกไปคือ เบี้ยประกัน

แต่สิ่งที่เราได้รับคือ การถ่ายโอนความเสี่ยงบางส่วนไปยังบริษัทประกันภัย

ดังนั้น หากมองประกันชีวิตในมุมของการลงทุนอย่างเดียว อาจรู้สึกว่าไม่คุ้มค่าในบางกรณี

แต่หากมองในมุมของ การป้องกันความเสียหายทางการเงินที่อาจเกิดขึ้นกับครอบครัว ความคุ้มค่าจะเป็นอีกเรื่องหนึ่ง

ใครบ้างที่อาจยังไม่จำเป็นต้องมีประกันชีวิตจำนวนมาก?

ไม่ใช่ทุกคนที่ต้องมีประกันชีวิตจำนวนมาก

ตัวอย่างเช่น คนที่

ไม่มีผู้พึ่งพิงทางการเงิน
ไม่มีหนี้สินจำนวนมาก
มีเงินออมและทรัพย์สินเพียงพอ
มีรายได้หลายทาง
มีทรัพย์สินที่สามารถสร้างกระแสเงินสดให้ครอบครัวได้
สามารถรับความเสี่ยงด้วยตนเองได้

คนกลุ่มนี้อาจไม่จำเป็นต้องซื้อความคุ้มครองชีวิตในจำนวนสูง

ในทางกลับกัน คนที่มีภาระครอบครัวสูงแต่มีเงินสำรองต่ำ อาจมีความจำเป็นในการวางแผนความคุ้มครองมากกว่า

ก่อนซื้อประกันชีวิต ควรถามตัวเอง 5 ข้อ

ก่อนตัดสินใจซื้อประกันชีวิต ลองตอบคำถามเหล่านี้

1. หากเราเสียชีวิตวันนี้ ใครจะได้รับผลกระทบทางการเงิน?

2. ครอบครัวต้องใช้เงินเท่าไรต่อเดือน?

3. มีหนี้สินคงเหลือเท่าไร?

4. หากไม่มีรายได้ เงินออมสามารถดูแลครอบครัวได้นานแค่ไหน?

5. หากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิดขึ้น เราต้องการให้ครอบครัวมีเงินก้อนเท่าไร?

คำตอบเหล่านี้จะช่วยให้เราประเมินความต้องการด้านความคุ้มครองได้ดีกว่าการเริ่มต้นจากคำถามว่า “ประกันตัวไหนดีที่สุด?”

ต้องมีประกันชีวิตเท่าไรจึงจะเหมาะสม?

จำนวนเงินเอาประกันที่เหมาะสมไม่มีตัวเลขเดียวสำหรับทุกคน

แนวคิดหนึ่งที่สามารถใช้ประเมินเบื้องต้น คือ

ความต้องการความคุ้มครอง = ภาระทางการเงิน + ค่าใช้จ่ายของครอบครัวในอนาคต – เงินออมและทรัพย์สินที่มีอยู่

ตัวอย่างเช่น

หนี้สิน 3 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายครอบครัวที่ต้องเตรียมไว้ 5 ล้านบาท
เงินออมและทรัพย์สินที่นำมาใช้ได้ 2 ล้านบาท

ช่องว่างทางการเงินเบื้องต้นอาจอยู่ที่ประมาณ 6 ล้านบาท

ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างเพื่อให้เห็นหลักคิด และในการวางแผนจริงควรพิจารณารายได้ อายุ จำนวนสมาชิกในครอบครัว หนี้สิน เงินออม ภาษี และเป้าหมายทางการเงินประกอบกัน

ประกันชีวิตไม่ใช่เรื่องของ “ซื้อหรือไม่ซื้อ” แต่เป็นเรื่องของ “ความเสี่ยงที่เรารับได้”

บางคนเลือกไม่มีประกัน เพราะมีทรัพย์สินมากพอที่จะรับความเสี่ยงได้

บางคนเลือกทำประกัน เพราะต้องการให้ครอบครัวมีเงินก้อนหากเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด

ทั้งสองแนวทางสามารถเป็นคำตอบที่เหมาะสมได้ ขึ้นอยู่กับสถานะทางการเงินของแต่ละคน

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ ต้องรู้ว่าเรากำลังรับความเสี่ยงอะไรอยู่

เพราะความเสี่ยงที่เราไม่ได้วางแผน ไม่ได้หมายความว่าความเสี่ยงนั้นจะหายไป

สรุป: ประกันชีวิตจำเป็นไหม?

ประกันชีวิตอาจไม่จำเป็นสำหรับทุกคน แต่การวางแผนรับความเสี่ยงทางการเงินเป็นสิ่งที่ทุกคนควรให้ความสำคัญ

หากเรามีครอบครัว มีหนี้สิน มีบุตร หรือมีคนที่ต้องพึ่งพารายได้ของเรา ประกันชีวิตอาจเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยสร้างหลักประกันให้กับคนข้างหลัง

ในทางกลับกัน หากเรามีเงินออมและทรัพย์สินมากเพียงพอ สามารถดูแลความเสี่ยงด้วยตัวเองได้ เราอาจไม่จำเป็นต้องมีความคุ้มครองจำนวนมาก

ดังนั้น ก่อนตัดสินใจซื้อประกันชีวิต อย่าเพิ่งถามว่า

“ประกันชีวิตตัวไหนดี?”

แต่ลองถามตัวเองก่อนว่า

“ถ้าเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดขึ้นกับเราในวันนี้ คนที่เรารักจะได้รับผลกระทบทางการเงินมากแค่ไหน?”

เมื่อรู้คำตอบแล้ว เราจะสามารถวางแผนได้ว่า ควรมีความคุ้มครองเท่าไร ควรเลือกแบบใด และจำเป็นต้องทำประกันหรือไม่

เพราะเป้าหมายที่แท้จริงของการทำประกันชีวิต ไม่ใช่การมี “กรมธรรม์” เพิ่มขึ้นอีกหนึ่งฉบับ แต่คือการทำให้ แผนการเงินและคนที่เรารักยังสามารถเดินหน้าต่อได้ แม้วันที่เราไม่สามารถอยู่ดูแลพวกเขาได้อีกต่อไป

“ประกันชีวิตจำเป็นไหม?” ตารางเปรียบเทียบ “ประกัน vs ธนาคาร” สามารถนำเสนอในมุมของการบริหารความเสี่ยงและการบริหารเงินได้ดังนี้

10 คำถามที่พบบ่อย เรื่องประกันชีวิตจำเป็นไหม?

1. ประกันชีวิตจำเป็นสำหรับทุกคนหรือไม่?

ตอบ : ไม่จำเป็นสำหรับทุกคนในจำนวนที่เท่ากัน เพราะความจำเป็นขึ้นอยู่กับรายได้ ภาระหนี้สิน จำนวนสมาชิกในครอบครัว เงินออม และคนที่ต้องพึ่งพารายได้ของเรา หากมีครอบครัวหรือมีภาระทางการเงินสูง ประกันชีวิตอาจมีความสำคัญมากขึ้น

2. ถ้าไม่มีประกันชีวิต จะมีผลกระทบอะไรหรือไม่?

ตอบ : การไม่มีประกันชีวิตไม่ได้หมายความว่าจะเกิดปัญหาอย่างแน่นอน แต่หมายถึงเราต้องรับความเสี่ยงทางการเงินด้วยเงินออมและทรัพย์สินของตัวเอง หากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด ครอบครัวอาจต้องรับภาระค่าใช้จ่าย หนี้สิน หรือการขาดรายได้แทน

3. ใครบ้างที่ควรให้ความสำคัญกับประกันชีวิต?

ตอบ : คนที่มีผู้พึ่งพิงทางการเงิน เช่น คู่สมรส บุตร หรือพ่อแม่ รวมถึงผู้ที่มีหนี้สินระยะยาว หรือเป็นผู้หารายได้หลักของครอบครัว ควรให้ความสำคัญกับการวางแผนความคุ้มครองชีวิตเป็นพิเศษ

4. ประกันชีวิตคุ้มค่าหรือไม่?

ตอบ : ความคุ้มค่าขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการทำประกัน หากมองประกันชีวิตเป็นการลงทุนเพียงอย่างเดียว อาจไม่เหมาะกับทุกคน แต่หากมองว่าเป็นเครื่องมือสำหรับบริหารความเสี่ยงและสร้างหลักประกันให้ครอบครัว ประกันชีวิตอาจมีคุณค่าอย่างมาก

5. หากมีเงินออมอยู่แล้ว ยังจำเป็นต้องทำประกันชีวิตหรือไม่?

ตอบ : อาจยังจำเป็น ขึ้นอยู่กับจำนวนเงินออมและภาระทางการเงิน หากเงินออมยังไม่เพียงพอที่จะรองรับค่าใช้จ่ายและหนี้สินของครอบครัว การมีประกันชีวิตอาจช่วยลดช่องว่างทางการเงินได้

6. ประกันชีวิตช่วยเรื่องหนี้สินได้อย่างไร?

ตอบ : ประกันชีวิตสามารถนำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนบริหารความเสี่ยงด้านหนี้สินได้ หากผู้เอาประกันเสียชีวิตและกรมธรรม์มีความคุ้มครองตามเงื่อนไข เงินผลประโยชน์ที่ได้รับอาจช่วยให้ครอบครัวมีเงินสำหรับจัดการภาระทางการเงิน ทั้งนี้ต้องพิจารณาเงื่อนไขของกรมธรรม์แต่ละฉบับ

7. ควรมีประกันชีวิตจำนวนเท่าไรจึงจะเหมาะสม?

ตอบ : ไม่มีตัวเลขตายตัวสำหรับทุกคน สามารถเริ่มต้นจากการประเมิน หนี้สิน + ค่าใช้จ่ายของครอบครัวในอนาคต – เงินออมและทรัพย์สินที่มีอยู่ เพื่อดูว่าครอบครัวมีช่องว่างทางการเงินเท่าไร แล้วจึงพิจารณาจำนวนความคุ้มครองที่เหมาะสม

8. คนโสดจำเป็นต้องมีประกันชีวิตหรือไม่?

ตอบ : คนโสดอาจมีความจำเป็นน้อยกว่าคนที่มีครอบครัว หากไม่มีผู้พึ่งพิงและไม่มีหนี้สินจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม หากมีพ่อแม่ที่ต้องดูแล มีหนี้สิน หรือมีเป้าหมายในการวางแผนมรดกและค่าใช้จ่ายในอนาคต ก็ยังสามารถพิจารณาประกันชีวิตได้

9. ก่อนซื้อประกันชีวิตควรพิจารณาอะไรบ้าง?

ตอบ : ควรพิจารณาอย่างน้อย 5 เรื่อง ได้แก่ รายได้ ภาระหนี้สิน จำนวนคนที่ต้องดูแล เงินออมและทรัพย์สิน และเป้าหมายทางการเงิน จากนั้นจึงประเมินว่าต้องการความคุ้มครองเท่าไร และเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับความสามารถในการชำระเบี้ย

10. คำถามสำคัญที่สุดก่อนตัดสินใจทำประกันชีวิตคืออะไร?

คำถามสำคัญคือ

“ถ้าเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดขึ้นกับเราในวันนี้ คนที่เรารักจะได้รับผลกระทบทางการเงินมากแค่ไหน?”

หากคำตอบคือครอบครัวอาจขาดรายได้ มีหนี้สินที่ต้องรับผิดชอบ หรือไม่สามารถดำเนินชีวิตต่อได้อย่างมั่นคง นั่นคือสัญญาณว่าเราควรกลับมาทบทวนการวางแผนความคุ้มครองและการบริหารความเสี่ยงทางการเงินของตัวเอง

ผู้เขียนและผู้ตรวจสอบเนื้อหา:

ธิติวัฒน์ วัฒนพลไพศาล

ผู้จัดการภาคอาวุโส ( ผู้บริหารตัวแทนไทยประกันชีวิต )

"ผมเชื่อในการผสมผสานประสบการณ์เข้ากับพลังของคนรุ่นใหม่ ตลอด 20 ปีในธุรกิจประกันชีวิต ผมเปลี่ยนจากวิศวกรมาเป็นผู้สร้างทีม ปัจจุบันเป้าหมายสูงสุดของผมคือการถ่ายทอดความรู้ เพื่อปั้นพาร์ทเนอร์และผู้บริหารรุ่นใหม่ให้เติบโตอย่างแข็งแกร่ง และเป็นที่พึ่งพิงด้านการวางแผนชีวิตให้กับผู้คนได้จริง"

แบบประกันไทยประกันชีวิต